Zelfmanagement bij lymfoedeem

Helga Muijs en Jannie van Twillert • 7 april 2021

Lymfoedeem is een chronische aandoening. Wat betekent dat het niet meer over gaat, maar je kunt ( en moet) als oedeempatiënt zelf actie ondernemen om zo goed mogelijk met je aandoening te kunnen leven. Dit noemen we zelfmanagement. 

Hygiëne en huidverzorging. 
Bij  lymfoedeem zien we vaak dat de huid veranderd. We kunnen deze huid goed verzorgen met een PH neutrale crème of lotion. Bijvoorbeeld Eucerin met de rode dop (verkrijgbaar in de apotheek ).  Als u TEK ( therapeutisch elastische kous) draagt is het belangrijk om ‘s avonds NA het uittrekken van de therapeutisch elastische kous uw huid in te smeren. Niet insmeren voordat u uw kous aantrekt. De rubber vezels in de meeste kousen zijn niet bestand tegen crèmes.
U moet ook u huid beschermen tegen wondjes en ontstekingen. Doordat een beschadigd lymfesysteem slechter voor de huid zorgt, bent u gevoeliger voor ontstekingen . Het meest berucht is wondroos (erysipelas ). Wanneer u een wondje hebt kunt u dit ontsmetten met sterilon of betadine. Wanneer er toch rode plekken ontstaan, of wanneer u pijn krijgt of koorts, moet u zo snel mogelijk een arts raadplegen. De behandeling bestaat uit een kuur antibiotica.
Ook schimmelnagels en zwemmerseczeem zijn een beruchte oorzaak van een ontsteking. 


Zelf zwachtelen.
Uw therapeut kan u zelf leren zwachtelen. Om dit goed te leren moet u dit oefenen met uw therapeut. Zie onderaan de video van Nije Smellinghe hoe u dit ook goed kunt oefenen. 


Dragen TEK.
Het dragen van een goed aangemeten en passende therapeutische kous ( TEK) met een hoge drukklasse is een belangrijk en vaak onmisbaar onderdeel van goede therapie. 


Ademhalingsoefeningen.
Door een goede ademhalingstechniek en oefeningen kunt u de afvoer van lymfevocht verbeteren. 


Ontspanningsoefeningen.
Door ontspanningsoefeningen te doen beïnvloed u dat deel van het zenuwstelsel (vegetatieve systeem) dat de lymfeafvoer en de werking van het immuunsysteem verbetert. 


Spierpomp en andere oefeningen. 
Door het ritmisch aanspannen van spieren wordt de pompende werking van de lymfevaten verbetert. 


Zelf massage van lymfeklieren en lymfebanen.
Uw therapeut kan u leren hoe en waar u zelf de lymfeklieren en banen kunt stimuleren om de afvoer en werking te verbeteren.


Zorgen voor een goede conditie. 
Wanneer u in een goede conditie bent, voelt u zich beter, beweegt u gemakkelijker en werkt uw immuunsysteem beter. Dit draagt allemaal bij aan een betere lymfeafvoer. Sporten zorgt er voor dat u een spieren sterker worden en dat u leniger wordt. Waardoor bewegen makkelijker gaat.
Zoek een sport of bewegingsactiviteit die u leuk vindt. En zorg voor goede en deskundige begeleiding.


Oppassen voor overgewicht. 
Mensen met overgewicht hebben meer last van lymfoedeem. Het is belangrijk om op uw gewicht en uw voeding te letten. Beperk het gebruik van ongezonde suikers en vraag eventueel advies van een diëtist. 


Zaken die nadelig zijn voor lymfoedeem vermijden. 
Bewegen is goed, maar te zwaar belasten is nadelig. Vooral statische belasting is slecht; lange tijd stilstaan, lang lopen met een zware tas, zwaar tillen. Het dragen van te strakke kleding en bh belemmeren de afvoer. Winkelen met een zware schoudertas is niet goed. Berucht is ook lang achter de computer zitten. Wen u zelf aan om elk half uur uw houding te veranderen en even te bewegen. (Grote bewegingen maken ). 


Zelf meten en follow-up bij de oedeemfysiotherapeut. 
U kunt zelf de omvang meten met een centimeter en dit noteren. Wanneer er veranderingen optreden gaat u naar uw therapeut. Het is ook verstandig om een afspraak te maken hoe vaak u terugkomt voor een follow up bij uw therapeut. Misschien zijn er veranderingen die uw therapeut beter kan beoordelen of meten met geavanceerde apparatuur die u thuis niet hebt. 


Lid worden van patientenvereniging. 
NL NET is een patiëntenvereniging die zich inzet voor de belangen van lymfoedeem en lipoedeem patiënten. Hoe meer leden ze hebben, hoe meer ze kunnen bereiken bij zorgverzekeraars, fabrikanten enz. U kunt bij hun veel informatie vinden en ook ervaringen en tips uitwisselen met lotgenoten. U ontvangt dan ook hun blad : Lymfologica. 


door Saskia Boomgaard 27 maart 2026
Voor veel vrouwen is sporten een belangrijk onderdeel van een gezonde levensstijl. Het geeft energie, verbetert de conditie en helpt om mentaal in balans te blijven. Maar wat als je tijdens het sporten last krijgt van urineverlies? Dit onderwerp wordt nog vaak als gênant ervaren, terwijl het juist vaak voorkomt. Toch krijgt 10-40% van de vrouwen te maken met stressincontinentie en slechts 20% van de vrouwen met incontinentieklachten zoekt professionele hulp.
door Hylke Brouwer 26 maart 2026
Damian Stiemer is een paar weken geleden begonnen als Fysiotherapeut bij het Fysiohuis. In dit interview stelt hij zichzelf voor en bespreken we waar zijn interesse gebieden liggen binnen de fysiotherapie.
door Hylke Brouwer 14 januari 2026
Op 4 februari organiseren we een speciale ochtend voor mensen die leven met of na kanker, hun naasten en iedereen die betrokken of geïnteresseerd is. Tussen 10.00 en 13.00 uur kun je vrijblijvend deelnemen aan activiteiten zoals pilates, wandelen, ademhalingsoefeningen en een inspirerende presentatie van een diëtist gespecialiseerd in oncologie. Kom langs, ontmoet anderen en ontdek hoe kleine stappen bijdragen aan welzijn en herstel. Vrije inloop – iedereen welkom binnen deze doelgroep.
door Laura Jansen 24 december 2025
“Bij ons draait alles om beweging… inclusief jouw loopbaan!"
door Hylke Brouwer 15 december 2025
Wintersport is fantastisch, maar vraagt veel van je lichaam. Skiën en snowboarden is belastend voor vooral je benen en omdat we het (meestal) niet vaak doen is er een verhoogde kans op blessures. Een goede voorbereiding vermindert de kans op blessures en zorgt dat je meer plezier hebt op de piste. In deze blog vind je praktische oefeningen om je spieren en balans te trainen.
door Det Zandbergen 21 november 2025
Lichamelijke klachten die langdurig aanhouden kunnen zorgen voor onbegrip, onzekerheid, verdriet en frustraties. Soms is de verklaring voor deze lichamelijk klacht onduidelijk. Misschien wordt er gedacht dat het “tussen de oren zit” of dat iemand zich aanstelt. Terwijl de klachten wel degelijk echt en lichamelijk zijn. Psychosomatische fysiotherapie kan hierbij helpend zijn. De psychosomatisch fysiotherapeut kijkt met uw samen naar lichaam, geest en omgeving. Zijn deze factoren in balans?
door Hylke Brouwer 19 november 2025
In november en december kun je weer veranderen van zorgverzekeraar. Wil je volgend jaar goed verzekerd zijn voor fysiotherapie, dan loont het om verzekeringen te vergelijken. Ook weer belangrijk voor dit jaar is dat het Fysiohuis niet met iedere zorgverzekering een contract heeft afgesloten. Voor 2026 heeft het Fysiohuis voor fysiotherapie geen contract met A.S.R., Salland en Aevitae zorgverzekering. Voor ergotherapie hebben we wel met alle verzekeraars een contract.
door Saskia Boomgaard 27 oktober 2025
De overgang is een natuurlijke fase in het leven van iedere vrouw, maar dat betekent niet dat het altijd makkelijk is. Veel vrouwen kennen de bekende klachten zoals opvliegers, nachtelijk zweten en stemmingswisselingen. Wat minder bekend is, is dat de overgang ook invloed heeft op je spieren, gewrichten, pezen en botten. E n dat kan behoorlijke klachten geven.
door Laura Jansen 18 september 2025
Laat jouw expertise groeien binnen een gedreven en hecht team!
door Marjolein van Eijden Zijderveld 15 september 2025
Heb je pijn of een zwaar gevoel in je benen tijdens het lopen, waardoor je steeds moet stoppen en rusten? Dan kan het zijn dat je claudicatio intermittens, ook wel etalagebenen genoemd, hebt. Deze aandoening ontstaat door vernauwingen in de slagaderen, waardoor je spieren minder zuurstof krijgen. Het gevolg is dat wandelen of zelfs boodschappen doen lastig kan zijn. Gelukkig is er iets aan te doen. Fysiotherapie en looptraining .
Meer berichten