Revalideren na een schouderoperatie

 Revalideren, wat houdt dat eigenlijk in na een operatie van de schouder? Hoe intensief is het eigenlijk en hoelang kan het duren? Wanneer kun je weer je werk normaal doen of je sporten oppakken? In deze blog zal ik op een makkelijke wijze uitleggen hoe een traject meestal verloopt. Ook wil ik je enkele nuttige tips geven over invloeden die goed of slecht werken op jouwherstelvermogen, zodat je een stapje voor bent mocht je zelf een operatie ondergaan. 

Revalideren, herstellen en opbouwen van activiteiten 
Een normaal herstel en opbouw van functie van de schouder kan zes maanden tot een jaar duren.  De eerste fase richt zich op het beperken van pijn en ontsteking, terwijl latere fases gericht zijn op het herstellen van kracht en bewegingsvrijheid. Vanaf een maand of vier kan zwaarder werk weer worden opgebouwd, maar wel langzaam omdat je schouder weer wennen moet aan de uren arbeid die het moet gaan leveren. 

Samenwerking 
Revalidatieprogramma's worden vaak op maat op de persoon aangepast. Hierbij werken chirurgen en fysiotherapeuten samen met de patiënt om, afhankelijk van het herstel, mate van de beschadiging en specifieke behoeften een zorgvuldig plan te maken. Het Fysiohuis werkt bijvoorbeeld nauw samen met het Meander MC in Amersfoort via snelle beschermde app communicatie. Zo kun je snel schakelen als er vragen zijn. 

Zijn er factoren waardoor het sneller of langzamer gaat?  
Jazeker, in ieder hersteltraject zie je veelvoorkomende fouten en positieve invloeden. Er zijn verschillende factoren die het revalidatieproces van een schouderblessure goed kunnen beïnvloeden, maar ook kunnen belemmeren of zelfs vertragen of stopzetten. 

 Voor het gemak zet ik ze voor je op een rijtje: 

Positieve invloeden op herstel 

• Naleving revalidatieprogramma: Adviezen opvolgen van de fysiotherapeut. Aandacht besteden aan je oefeningen en de uitvoering ervan. 
• Voldoende Beweging:  Wandelen is supergezond, maar ook lichamelijke oefening van de benen, billen en buikspieren helpen je in conditie te blijven!

          Na 6/8 weken kun je de fiets er weer bij pakken, maar soms duurt het langer.

• Voeding: Té veel suikers of alcohol vertraagd herstel van spierweefsel. Onvoldoende inname van essentiële voedingsstoffen, zoals eiwitten, vitamines (zoals vitamine C en D), en mineralen (zoals calcium en zink), kan de genezing vertragen. Eenvoudigweg meer groene groenten, vlees en vis (meer) toevoegen aan je dagelijkse eetpatroon kan je herstelproces verbeteren. 
• Rust en slaapgewoontes: In het begin kan de pijn van het litteken en operatie nog vrij hevig zijn waardoor je vaak wakker wordt in de nacht. Dit zorgt ervoor dat het lichaam alerter blijft en niet in de diepe slaap herstel vindt. Hier kunnen pijnstillende middelen zoals paracetamol of anders bij helpen. 
• Omgaan met stress en verandering: Bovenstaande punten zijn de belangrijkste pijlers voor een goed herstel, maar kunnen ook stress opleveren omdat je situatie nogal verandert als je een sling moet dragen en afhankelijk bent van anderen voor je zelfzorg. Probeer te bedenken dat het een tijdelijke situatie is, en neem die tijd ruim om te herstellen, vooral de eerste zes weken!   
• Pijn: Pijn kan positief zijn op het moment dat je luistert naar wat je lichaam aangeeft en op tijd stopt met oefening en belasten.  
  Nachtelijke pijn is een belangrijke pijler van hoeveel belasting de schouder heeft ervaren en of dit te veel of juist voldoende was. 

Traject in vogelvlucht  

Eigenlijk kun je vanuit bovenstaande punten al zien dat diegene met de meeste invloed op herstel jijzelf bent. Als manueel en/of schouderfysiotherapeut kan ik je ondersteunen. 

Doorgaans is het misschien wel prettig om een overzicht te hebben van wat een traject in tijd zal kunnen inhouden voor je, daarom hier een kort jaaroverzicht waar de fysiotherapeut mee zal werken. 

1. Immobilisatiefase (0-4 weken) 

Doel: Bescherming van de geopereerde schouder. 

Wat gebeurt er? Na de operatie wordt de schouder vaak geïmmobiliseerd in een sling (schouderbrace) om de structuren te laten genezen. Gedurende deze fase wordt meestal niet actief geoefend met de schouder om de genezing niet te verstoren. 

Activiteiten: Kleine bewegingen van de hand, pols en elleboog om stijfheid te voorkomen, en ademhalingsoefeningen om de longfunctie te ondersteunen. 

Groen licht om door te gaan naar de volgende fase: 

- Weinig tot geen pijn in rust 

- Toename beweeglijkheid 

- Pijnmedicatie minimaal 

2. Passieve Bewegingen (4-8 weken) 

Doel: Verbeteren van de mobiliteit zonder de spieren actief te gebruiken. 

Wat gebeurt er? De fysiotherapeut voert passieve bewegingen uit waarbij de patiënt de spieren niet actief aanspant. Dit helpt de schouder geleidelijk aan weer te laten bewegen zonder overbelasting. 

Activiteiten: Passieve mobilisatieoefeningen voor de schouder, en lichte rekoefeningen. 

Gedurende deze fase ga je terug naar de schouderorthopeed en hoor je of de operatie geslaagd is en je door kunt gaan met de volgende fasen.

3. Actieve Bewegingen (6-12 weken) 

Doel: Herstel van schoudermobiliteit en lichte versterking van de spieren. 

Wat gebeurt er? De patiënt begint met actieve bewegingen, waarbij de spieren zelf werken om de schouder te bewegen, zonder extra weerstand. Dit helpt om de spieren opnieuw te laten wennen aan beweging. 

Activiteiten: Actieve bewegingen zoals pendeloefeningen, lichte stretching, en eenvoudige bewegingen van de schouder in verschillende richtingen. 

4. Krachtopbouwfase (12-16 weken) 

Doel: Versterken van de spieren rondom de schouder en verbeteren van de stabiliteit. 

Wat gebeurt er? De focus verschuift naar het opbouwen van kracht en het herstellen van de volledige functionaliteit van de schouder. Hier worden oefeningen toegevoegd die de kracht en stabiliteit van de schouder bevorderen. 

Activiteiten: Oefeningen met lichte gewichten of weerstandsbanden, proprioceptie- en stabiliteitsoefeningen. 

5. Functionele training (4-6 maanden en verder) 

Doel: Terugkeren naar dagelijkse activiteiten en sport-specifieke bewegingen. 

Wat gebeurt er? Afhankelijk van de progressie en de doelen van de patiënt, kan de revalidatie zich richten op het terugkeren naar werk, sport of andere activiteiten. De oefeningen worden steeds meer gericht op specifieke taken die de patiënt weer wil uitvoeren. 

Activiteiten: Geavanceerde krachttraining, functionele bewegingsoefeningen, sport-specifieke oefeningen. 

6. Volledig herstel (6-12 maanden) 

Doel: Bereiken van het maximale herstel en volledige terugkeer naar activiteiten in het werk en sport. 

Wat gebeurt er? Het volledige herstel van de schouder kan tot een jaar duren, afhankelijk van de ernst van de blessure en het type operatie. Gedurende deze tijd blijft de focus liggen op het verbeteren van kracht, mobiliteit en het voorkomen van nieuwe blessures.